Een Bescheiden Voorstel

Datum: 11 januari 2004 | Printerversie
<<< Terug naar Index

Ongewoon denken over gewone ervaringen
Geïnspireerd door een citaat toegeschreven aan Albert Einstein:
“ De problemen van vandaag kunnen niet op hetzelfde denkniveau opgelost worden als waarop ze gecreëerd zijn.”

 

Waarom ben ik zoals ik ben? – Een driedelige serie

Deel 1 – Hoe Emotionele Wonden Ontstaan

Ja, dit is geen “gelukkig” onderwerp om een nieuw jaar mee te beginnen; hoewel het een onderwerp is dat van toepassing is op iedereen die oud genoeg is om deze nieuwsbrief te lezen. Het eind van een jaar is vaak een tijd voor overwegingen over vrede en menselijkheid hoewel er waarschijnlijk aan geen van beide voldoende aandacht of daden worden besteed. Ik denk dat hoe meer we stilstaan bij vrede en menselijkheid, hoe beter we als individu en als ras af zijn, en de meesten van ons (inclusief mijzelf) spenderen daar waarschijnlijk niet genoeg tijd en moeite aan. Waarom?

Zoals ik de laatste tijd gewoonlijk doe spreek ik voor mezelf, en als wat ik schrijf op jou of iemand die je kent generaliserend overkomt, dan hoop ik dat je er toch iets van waarde uithaalt; en anders respecteer ik je voor je verlicht zijn. Waarom breng ik vrede en menselijkheid niet meer in praktijk dan ik doe? Dat komt omdat ik emotioneel gewond ben en mijn wonden verhinderen mij meer bezig te zijn met vrede en menselijkheid. Maar hoe ben ik gewond geraakt?

Dat gebeurde een lange tijd geleden in termen van deze levensperiode; in feite begon het toen ik een klein kind was. Er gebeurde iets waardoor ik concludeerde dat aan de liefde die ik van anderen kreeg, voorwaarden waren verbonden. Die moest verdiend worden; ik kon er niet van uitgaan dat liefde krijgen iets vanzelfsprekends was. Ik leerde dat ik liefde niet “verdiende” totdat aan bepaalde voorwaarden was voldaan. Oudere, belangrijke mensen in mijn leven, gebruikten bewust of onbewust twee methodes individueel of samen, om de voorwaarden te “structureren”, waaraan ik moest voldoen om “beloond” te worden met liefde.

De eerste (omdat die al werd gebruikt vóór ik het vermogen had taal te begrijpen) was fysiek. Fysieke “conditionering” (nee, geen oefening) is gemakkelijk te gebruiken bij een klein kind omdat het zwak en in wezen hulpeloos is. Als ik niet deed wat er van me werd verlangd, kreeg ik een pak voor mijn broek, een draai om mijn oren, werd ik opgesloten of geïsoleerd, of werd mij op een andere manier duidelijk gemaakt dat ik me, om “liefde” te ontvangen, moest aanpassen aan welk gedrag dan ook er van mij werd verlangd. Ik heb niet de bedoeling de mensen uit die tijd van mijn leven, neer te zetten als wreed of ruw. Dat waren ze niet. Waarschijnlijk werd ik in de meeste opzichten fysiek niet meer geconditioneerd dan wat gebruikelijk was in de tijd waarin ik opgroeide. Ook hielden mijn ouders waarschijnlijk veel van mij.

De tweede methode was verbale conditionering. Toen ik eenmaal begon te praten en de taal begon te begrijpen, was verbale conditionering gemakkelijker en minder inspannend. Als ik nu niet deed wat er van me werd verwacht, werd er tegen me geschreeuwd, werd ik uitgescholden, vernederd, te schande gemaakt en werd me gewoonlijk een gevoel van onwaardigheid gegeven totdat ik me aanpaste aan welk gedrag dan ook van me werd verlangd. Nogmaals, ik denk niet dat de behandeling die ik ontving vreemd of buitensporig was voor die tijd.

Vaak werden beide methoden tegelijk aangewend om de wenselijkheid van een bepaald gedrag dubbel te versterken. Dit mag misschien wat te zakelijk overkomen, maar die taal maakt het makkelijker om te begrijpen hoe emotionele verwonding ontstaat vanaf het subtiele tot aan het absurde. De zakelijke aard van voorwaardelijke liefde is geworteld in een kennisvorm die leertheorie wordt genoemd. Leertheorie is een stel "regels" die voorspellen hoe wij leren. Degenen die de "les geven" hoeven de leertheorie niet te kennen om haar te gebruiken; de theorie is ontleend aan observatie dus is ze beschrijvend van aard, niet instructief. Hier zijn twee basisprincipes van de leertheorie die relevant zijn voor emotionele verwonding (ik kom daar zo op terug):

1. De basis "eenheid" van de leertheorie is de stimulus(prikkel)-reactie reflex (ook genoemd een "geconditioneerde reactie" - hmm?). Die werkt zo. Jij bent een volwassene en ik ben een kind. Ik vind het leuk om een raar slurpend geluid te maken. Jij vindt mijn slurpen irritant dus vertel je me dat ik daarmee moet stoppen, maar dat doe ik niet en ga door met slurpen omdat ik het leuk vind - het is grote pret. Er is dus nog geen stimulus-reactie reflex. Je vertelt me nog een paar keer ermee op te houden, maar ik doe het niet. Je irritatie groeit en uiteindelijk zeg je tegen me dat ik klink als een idioot en dat ik stom ben. Nu kun je mijn aandacht hebben - ik wil niet dat er over mij gedacht wordt als een idioot (wat dat ook moge zijn - ik weet dat niet precies, maar aan de toon van je stem te horen kan het niets goeds zijn) maar toch is slurpen leuk; Goed, ik wil veranderen dat er over me gedacht wordt als een idioot en slurp nog één keer.

Uit een heldere hemel komt een donderslag in de vorm van je hand en krijg ik een draai om mijn oren. Dat doet pijn. Nu is er een reactie opgetreden die mijn aandacht krijgt. Mijn geslurp (stimulus) ontlokte een klap (reactie). Als de reactie sterk genoeg was (in dit geval pijn), treedt de reflex op. Als de reactie niet sterk genoeg was maar pijnlijk, brengen nog een paar meer voorvallen (door sociale wetenschappers “pogingen” genoemd), uiteindelijk de reactie tot stand. Hier ligt nu de sleutel: om de reflex tot stand te brengen, moet de reactie sterker zijn dan het voordeel van de stimulus. Slurpen is het nu niet meer waard om de pijn van een klap te ervaren plus om uitgemaakt te worden voor een idioot. Het slurpen stopt en "liefde" is het resultaat, hoewel heel erg voorwaardelijk. Voorwaardelijke liefde is beter dan helemaal geen liefde, vooral als het betekent dat ik geen pijn gedaan zal worden, fysiek en/of emotioneel.

Het enige probleem is dat ik niet begrepen heb waarom slurpen pijn brengt; dat doet het gewoon. Gefeliciteerd, ik heb zo-even een emotionele wond ervaren. Het mag niet veel bijzonders lijken, maar laten we eens kijken naar het principe van generalisatie.

2. Ik heb niet domweg geleerd dat slurpen pijn geeft. Ik “generaliseerde” dat het niet aanpassen aan eisen die gesteld worden door iemand die groter en sterker is dan ik, resulteert in een verlies van acceptatie en/of de ervaring van pijn. De kleine “slurp” wond wordt nu een gapende wond die de rest van mijn leven niet geneest. Hoewel de conditionering een fysieke en verbale combinatie was, was de wond zelf emotioneel en verzonk in mijn psyche, uit het zicht, en was voor mij na een tijdje zelfs niet meer bewust. De daaruit voortkomende stimulus-reactie reflex is levend en wel maar ligt onder de drempel van mijn bewustzijn. De reflex heeft het overgenomen. Ik hoef er zelfs niet over te denken. De reflex is automatisch. Ik heb niet geleerd een “lieve” jongen te zijn; ik heb geleerd geen “slechte” jongen te zijn; en dat is een groot verschil. Denk daar maar eens over na.

Bedankt dat je bij me bent gebleven tijdens dit zware onderwerp. Het is niet belangrijk om de details te onthouden. Voor mij is belangrijk dat iedereen te maken krijgt met emotionele verwondingen, ongeacht hoe liefdevol en welwillend onze ouders en andere belangrijke mensen in ons leven, waren. Sommigen van ons zijn dieper gewond dan anderen maar we zijn allemaal gewond en we dragen deze wonden door onze kindertijd en puberteit met ons mee naar de volwassenheid. De wonden vormen de basis voor oordelen, ego, angst en alle zware emoties die we ervaren. Veel van mijn bewuste tijd heb ik gebruikt om strategieën en tactieken te gebruiken die ik heb geleerd om liefde te verdienen als gevolg van een emotionele verwonding.

Voor het geval je wat van de wijs bent gebracht door het woord “liefde” dat gebruikt wordt voor mensen waar je niet zo eigen mee bent zoals managers, collega's, en kennissen, vervang dan liefde gewoon door “acceptatie”. Acceptatie is in wezen hetzelfde. Naarmate ik ouder werd, werden deze strategieën en tactieken subtieler en complexer, maar ver op de achtergrond, uit het zicht, is het kind dat slurpte. Mijn strategieën en tactieken helpen me om “veilig” te blijven en niet te worden afgewezen en dus niet geliefd of niet geaccepteerd te worden. Vergis je niet door te denken dat emotionele verwonding zich niet voordoet en dat het niet de grootste blokkade voor spirituele evolutie en een harmonieus leven is, want dat is het wel degelijk.

Een andere visie op emotionele verwonding is beschreven in Hoofdstuk 8 – Primaire Verlating in mijn boek “A Tao of God”. Het hoofdstuk is aan het eind van dit Bescheiden Voorstel toegevoegd voor het geval je een andere beschrijving wenst.

Het was voor mij belangrijk om te begrijpen hoe mijn wonden ontstaan zijn (de stimulus-reactie reflex en de generalisatie) zodat ik uiteindelijk kon leren ze te helen – en dat is het onderwerp van het Bescheiden Voorstel van volgende maand: deel 2 – Hoe heel je Emotionele Wonden. Mijn voorstel aan jou is: denk eens na over hoe jij emotioneel gewond werd en hoe deze wonden, geheeld of niet, je leven op dit moment beïnvloeden. Waarom ben je zoals je bent?

Dat je met mededogen onderscheid mag maken…

Ron McCray

Hoofdstuk 8 – Primaire verlating
(Uit “A Tao of God” – www.TaoOfGod.com)

Primaire verlating deed zich voor toen ik ontdekte dat de goddelijke liefde waarmee ik was geboren, een tegenstelling had: “geen liefde”. Met deze realisatie viel de sluier, en leek mijn verbinding met God te zijn verbroken. Ik weet nu dat ik 6 jaar was in dit leven toen het gebeurde, hoewel ik het op dat moment niet wist.

Ongeacht hoe vriendelijk of liefdevol de volwassenen in mijn vroege levensjaren ook waren, de primaire verlating moest plaatsvinden, want het was nodig om de sluiter te laten vallen zodat ik “vergat” wie ik was. God werd een almachtige abstract, niet te bevatten en onbereikbaar voor een klein kind dat in een grote bank van de kerk zat, terwijl ik al die tijd God was. Wat een geweldige kosmische farce!

Als gevolg van die oorspronkelijke verlating, leerde ik dat “geen liefde” bestaat. Ik maakte daarvan dat liefde niet mijn geboorterecht is; het is voorwaardelijk en moet verdiend worden. Dat was het moment waarop ik gevaar en angst leerde kennen, twee krachtige emoties die mijn leven voor tientallen jaren vorm zouden geven. Zelfs nu, na de mysteries te hebben geleerd die hier in “A Tao of God” worden geopenbaard, volgen ze me nog steeds waarheen ik ook ga.

Dit is de val in ongenade uit het Hof van Eden. Dit is het kruis dat Christus droeg op Golgotha. Dit zijn alle fabels en allegorieën hoe de mens door God werd verbannen. Ik weet nu dat noch ik noch anderen werden verbannen. Wij zijn van God, en met instemming spelen we allemaal dit spel van herinneren wie Wij zijn. Primaire verlating is nodig voor het spel, het experiment. Kan ik me mijn goddelijkheid herinneren? Heb ik één leven of vele om de hereniging tot stand te brengen? Niets is voorbestemd en de uitkomst is voor mij niet belangrijk, want het gaat erom hoe ik het spel speel terwijl ik in deze energievorm ben.

Ik denk dat het me helpt om eraan te denken dat mijn leven een spel is. Dat ik het leven in de kern niet altijd als een spel zie, is grappig. De humor komt van mijn “serieusheid” over het menszijn, van het rondrennen in mijn huidpak, verschrikkelijk bezorgd over de valkuilen van het menszijn die ik “belangrijk” vind, terwijl ze in feite niet belangrijker zijn voor mijn spirituele zelf dan een film of een televisieshow.

Iemand beschreef het leven eens aan mij als een groot spel van improvisatie waarin ik mijn intrige heb, zoals vele anderen dat ook hebben met wie ik speel in de akten en scènes van ons leven. We houden ons trouw aan onze rol, maar vanwege onze vrije wil en keuzemogelijkheid, improviseren we onze weg door het leven. Komedie en drama zijn allemaal gelijk als het doek valt. Vergeet niet te lachen.

Mijn ervaring… Toen ik 6 jaar was “speelde” ik mijn vader (die een monteur was) en heel smerig werd in de doorsmeerput. Naar mijn jonge verstand, deed ik alleen maar wat mijn vader elke dag deed, en mijn moeder en hij zouden zeker heel trots op me zijn. Dat was niet het geval, aangezien mijn moeder woedend werd als ze me zag en mijn vader me later een pak slaag gaf voor wat ik had gedaan. Het principe van “geen liefde” werd pijnlijk duidelijk. Ik besloot toen de regels te leren en volgens de regels te spelen om straf te vermijden en hopelijk liefde te “verdienen”. Dit was primaire verlating. De “lessen” hiervan bepaalden decennia lang mijn leven.

Mijn primaire verlating is een zegen, want het is mijn toegangsbewijs voor deze toneelvoorstelling, die dit geweldige spel van het leven op Aarde is.